Neden Hayvan Özgürlüğü ?

Bizleri diğer his ve duygu sahibi hayvanlardan ayıran şey ne? Diğer bir deyişle, sadece bütün insanlarda görülen özellikler ya da nitelikler hangisi? Hangi biyolojik, entelektüel ya da duygusal nitelik türümüzün zararsız (çaresiz) hayvanlara rutin olarak uyguladığı vahşetlerden bizi koruyor? Aslında  insan olmak hakkında öne sürüp de bütün insanlara uyduğunu söyleyebileceğimiz hiçbir şey yok. Farklılıkları belirlemek yerine  ortak paydaya odaklanmalıyız: his ve duygu sahibi olmaya. Yani, eğer bir  canlı acı hissedebiliyor, acı çekebiliyorsa  o zaman ahlâki bir bağlayıcılık söz konusudur. Aşağıda hayvanları sömürmek için öne sürülen bazı argümanlar ve hayvan hakları tepkileri yer alıyor.

Hayvanlar moral topluma tam anlamıyla katılamadıkları için ( karşılık veremiyorlar, moral özneler olamıyorlar), o zaman hayvanlara dair ahlâki bir sorumluluğumuz yoktur. Öncelikle,  gerçek moral özneler olamayacak insanlar hep olacaktır (bebekler ve mental anlamda geride olanlar gibi). İkinci olarak, ve daha önemlisi, ahlâkın anlamı aramızda bulunup da incinmeye en açık olanları korumak değil midir? Kendilerini ifade edemeyenlere karşı moral bir yükümlülüğümüz yok mu?

Hayvanların insanlar tarafından kullanılması doğa yasalarıyla uyumludur. Söz  konusu olan şudur: ya onlar ya biz (uygulamalı Darwinizm). İnsanlar en uygun/uyumlu tür olarak hayatta kalmayı ve çoğalmayı başarırlar. Gerçekten de doğa gaddar olabilir, insan türünden olmayan hayvanlar hayatta kalmak için (birbirleriyle) rekabet edebilir. Ama hayvanları kullanmaya ihtiyacımız yok; diğer bir deyişle insan-hayvan hayat mücadelesi diye bir şey yoktur.

İnsanların, ve sadece insanların ölümsüz ruhları var. Tanrı hayvanlara “en sevdiği statü”yü bağışlamamış. Bu varsayım elbette kanıtlamaz ve akılcı bir tartışmada hiçbir yeri yoktur.

Hayvanların insanlar gibi hak sahibi olması absürd bir nosyon. Bir domuz din kurabilir mi? Köpek oy kullanabilir mi? Sağ duyu sınırlama getiriyor, aynen insanlarda olduğu gibi: 5 yaşındaki insanların silah taşıma hakkı olmalı diyen var  mı? Hayvan haklarını savunanlar hayvan haklarından söz ederken aslında tek bir haktan söz ediyorlar: birisini mülkiyetine dönüşmeme hakkı. Eğer ben size sahipsem , başka haklarınızın olmasının hiçbir anlamı yoktur.

Çiftlik hayvanları uysal canlılar olmaları için üretilmiş(manipüle edilmiş) ve hayatta kalmaları için sahip olmaları gereken bütün doğal içgüdülerini kaybetmiştir.  Özgür bırakılamazlar. Tamam. Hayvan hakları evcilleştirilmiş hayvanların  doğaya yönelik bir hakaret olduğuna inanıyor. İdeal bir dünyada bu tür canlılar için türü yok olana dek barınaklarda kısırlaştırmaktan başka bir seçenek yok.

Bir çok insan hayvanlara zulmetmememiz gerektiğine inanır.  İşte bu yüzden sürekli gelişen yasal koruma çalışmaları var (refah yasaları, insancıl kesim yasası, vb).  Bunlar hayvan kullanmayı düzenleyen yasalardır, hayvan kullanmayı ortadan kaldırmazlar. Ancak hayvan kullanımını yasal şekilde düzene koymak  işe yaramadı. Daha büyük kafesler ve daha az stresli mezbahalar sağlayan bu tür yasal düzenlemeler daha az vicdan azabı çektiren bir pazarda hayvan tüketimini artırıyor aslında. Zulüm ve ızdırap, sahip-mal ilişkisinin derinlerine işlemiş bir gerçektir (insan köleliğine bakın).

Hayvan hakları, son derece akılcı bir yaklaşıma sahip aslında. Şu basit test işe yarayabilir anlamak için: öncelikle; hayvanlar acı çekebiliyor mu? İkinci olarak; hayvan kullanan çeşitli hayvan endüstrilerinde (eğlence, pet, giyecek, araştırma,gıda) acı çekiyorlar mı? Ve üçüncü olarak; bu acının bir önemi var mı? Bu sorular üzerine uzun uzun dikkatle düşünmek insanoğlunu asla engellenemez bir şekilde hayvan özgürlüğüne doğru yönlendirecektir.

 

* bu yazıyı kimin yazdığını, orijinal başlığını, aldığım siteyi vb. not etmediğim için anonim bir yazı olarak koyuyorum buraya.

Neden Hayvan Özgürlüğü ?” üzerine 3 yorum

  1. Ben sizin deyiminizle bir türcüyüm; dolayısıyla çelişki içersinde olmadığımın farkındaydım zaten. Fakat çelişkinin bu kadar büyük boyutlara ulaşabildiğine ilk kez şahit oluyorum:

    “İdeal bir dünyada bu tür canlılar için türü yok olana dek barınaklarda kısırlaştırmaktan başka bir seçenek yok.”

    Bir türü sırf evcilleştirildiği için yok edeceksiniz, ama bu türcülük olmayacak Belli bir insan topluluğuna bunu yapmanın adı soykırımdır oysa. Hani türcülük ırkçılıkla filan eşdeğermiş ya o açıdan söylüyorum.

    “doğaya yönelik bir hakaret”

    Neyin doğaya yönelik hakaret olduğuna elbette sizin gibi üstün ve yüce insan türü karar verebilir öyle değil mi. Bunu derken aynı anda doğaya yönelik hakaret olarak evcilleştirilmiş bitki türlerini tüketmek zorunda kalmanız da üzücü tabii. Süphanallah, vallahi ibretlik paylaşım olmuş.

    Beğen

  2. pulsarın ritmi; sanırım algılamada problemin var. yazıda anlatılmak istenen binlerce yıl önce evcilleştirilmiş hayvanların yine binlerce yıldır bu zavallı masumların kendi rızaları alınmadan, gerek geleneksel çiftlikler ve gerekse sınai yoğun hayvancılık dediğimiz ucube et ve süt endüstrisinde (ve aslında beslenmek-hayatta kalmak için hiç de hayvansal kaynaklara ihtiyaç bulunmadığı halde)- insanların onları gıda olarak kullanmak üzere esaret altında tutsak alarak beslemelerinin ardından mezbahalarda ya da bahçelerinde kesip yemelerinin, etlerini satmanın ne kadar ahlaki ve vicdani olduğunu sorguluyor. “hayvanlar acı çekebiliyor mu” sorusunu soruyor. bu soru çok mühim gerçekten çünkü hayvanlar da insanlar da aynı gen havuzunda yer alıyorlar. görsel açıdan farklılık arz eden tüm türleri biyolojik olarak mercek altına aldığımızda sistemik bağlamda karşımıza çıkan tek sonuç bu; aynıyız hem de neredeyse tamamen aynı. bu arada, şu evcilleştirilmiş bitki türlerinden birkaçının, örneğin; ıspanak, pırasa, fasulye ve mercimeğin yabani versiyonlarını gösterebilir misin lütfen? çünkü,doğada hali hazırda yaşayan koyun, sığır, keçi, tavuk, domuz etc. gibi türlerin yabani formları hala mevcut ve onları da senin gibi türcü zırcahiller tüfeği kapıp, doğal yaşam alanlarına girip öldürüyor akılları sıra kahramanlık yapıyorlar.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.